กรณีที่เจ้าพนักงานปลอมเอกสารให้พิจารณาตามมาตรา 161
มาตรา 161 บัญญัติว่า “ผู้ใดเป็นเจ้าพนักงาน มีหน้าที่ทำเอกสาร กรอกข้อความลงในเอกสารหรือดูแลรักษาเอกสาร กระทำการปลอมเอกสารโดยอาศัยโอกาสที่ตนมีหน้าที่นั้น ต้องระวางโทษ....”
ข้อสังเกต จะเป็นความผิดตามมาตรา 161 ต้องมีองค์ประกอบดังต่อไปนี้ คือ
1. ต้องเป็นเจ้าพนักงาน และ
2. ต้องมีหน้าที่
หากขาดข้อใดข้อหนึ่งข้างต้นก็จะไม่มีความผิดตามมาตรา 161
แต่ก็จะเ...ป็นความผิดในส่วนปลอมเอกสารทั่วไป ให้ไปพิจารณาตามมาตรา 264-266 นะครับ

คำถาม สิบตำรวจตรี A ได้รับแต่งตั้งให้ทำหน้าที่เสมียนเปรียบเทียบ ในวันเกิดเหตุสิบตำรวจตรี A ลงจำนวนเงินในสำเนาใบเสร็จให้น้อยลงกว่าต้นฉบับ แล้วส่งเงินต่ำกว่าจำนวนที่ได้รับจริงให้ทางราชการ ให้วินิจฉัยว่าสิบตำรวจตรี A มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญาฐานใด
ก. มีความผิดฐานเป็นเจ้าพนักงานปลอมเอกสารตาม มาตรา 161
ข. มีความผิดฐานปลอมเอกสารสิทธิอันเป็นเอกสารราชการ
ค. มีความผิดฐานเป็นเจ้าพนักงานยักยอกทรัพย์
ง. ถูกทุกข้อ
เฉลย ง.
เหตุผล
คำพิพากษาฎีกาที่ 35/2521
ตำรวจได้รับแต่งตั้งให้ทำหน้าที่เสมียนเปรียบเทียบ และได้ทำงานในหน้าที่นั้น แม้ไม่ได้เซ็นทราบคำสั่งถือว่าได้ทราบการแต่งตั้งเป็นเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่แล้วการแก้หรือลงจำนวนเงินในสำเนาใบเสร็จให้น้อยลงกว่าต้นฉบับ แล้วส่งเงินต่ำกว่าจำนวนที่ได้รับจริง เป็นความผิดฐานเจ้าพนักงานยักยอกตาม มาตรา 147
ฐานปลอมเอกสารในหน้าที่ของตนตาม มาตรา 161, 266(1) ต่างกระทงแต่ละรายที่ได้กระทำ ไม่ใช่ มาตรา 162 ซึ่งเป็นการทำเอกสารเท็จ การกระทำก่อนใช้ประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 11 ลงวันที่ 21 พฤศจิกายน 2514 ข้อ 2 ให้ลงโทษตามกระทงที่หนักที่กระทำหลังจากนั้นต้องลงโทษทุกกรรมในกระทงความผิด ตามมาตรา 161,266 ลงโทษตาม มาตรา 266 ซึ่งเป็นบทหนัก