หลักการอุทธรณ์สำหรับบุคคลภายนอกที่ไม่ใช่คู่ความ (โจทก์หรือจำเลย) มีสาระสำคัญตามที่ปรากฏในแหล่งข้อมูลดังนี้ 

• หลักสิทธิในการอุทธรณ์: ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 193 ให้สิทธิในการอุทธรณ์คำพิพากษาหรือคำสั่งศาลชั้นต้นโดยไม่ได้จำกัดเฉพาะคู่ความเท่านั้น ดังนั้น บุคคลใดก็ตามที่ได้รับผลกระทบกระเทือนจากคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาล ย่อมสามารถใช้สิทธิอุทธรณ์ได้

• กรณีของผู้ประกัน (นายประกัน):

  • หากผู้ประกันทำสัญญาประกันตัวจำเลยแล้วผิดสัญญา จนศาลมีคำสั่งปรับนายประกันตามสัญญาประกัน
  • ผู้ประกันมีสิทธิอุทธรณ์คำสั่งปรับนั้นได้ แม้ตนเองจะไม่ใช่คู่ความในคดีอาญาก็ตาม เนื่องจากคำสั่งดังกล่าวส่งผลกระทบต่อสิทธิของผู้ประกันในทางแพ่งโดยตรง
  • สิทธินี้รวมถึงการอุทธรณ์ในกรณีที่ศาล "ไม่งดการปรับ" หรือ "ลดหย่อนค่าปรับให้เพียงบางส่วน" หลังจากที่นายประกันนำตัวจำเลยมาส่งศาลในภายหลังด้วย

• กรณีบุคคลภายนอกผู้ร้องขอคืนของกลาง:

  • บุคคลภายนอกที่เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่แท้จริงในทรัพย์สินที่ศาลสั่งริบ และไม่ได้รู้เห็นเป็นใจในการกระทำความผิด มีสิทธิยื่นคำร้องขอคืนของกลางได้ตามกฎหมาย
  • ไม่มีข้อจำกัดสิทธิในการอุทธรณ์หรือฎีกา: การใช้สิทธิของบุคคลภายนอกในกรณีนี้ ไม่ต้องห้ามอุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริง ตามมาตรา 193 ทวิ
  • แม้ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์จะพิพากษายกคำร้องขอคืนของกลาง บุคคลภายนอกก็ยังมีสิทธิฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงได้ โดยไม่ตกอยู่ภายใต้ข้อห้ามเรื่องศาลยกฟ้องสองชั้นตามมาตรา 220 เนื่องจากไม่ใช่การพิพากษายกฟ้องโจทก์ในเนื้อหาคดีอาญา

• เงื่อนไขสำคัญ: สิทธิพิเศษที่ปราศจากข้อจำกัดข้างต้นนี้จะให้เฉพาะบุคคลภายนอกเท่านั้น หากผู้ที่อุทธรณ์ในประเด็นริบหรือคืนของกลางนั้นเป็น "คู่ความ" (โจทก์หรือจำเลย) ในคดีเสียเอง จะต้องตกอยู่ภายใต้บังคับข้อจำกัดสิทธิในการอุทธรณ์หรือฎีกาตามปกติ