คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7675/2557

ผู้พิพากษา : สุรหิน สาเรือง - พรเทพ อัมพรกลิ่นแก้ว - ลาชิต ไชยอนงค์

         คดีสืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวน 480,051.20 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่ 2 กรกฎาคม 2550 จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ จำเลยทราบคำบังคับแต่จำเลยไม่ชำระ ศาลชั้นต้นออกหมายบังคับคดีและเจ้าพนักงานบังคับคดีมีหมายแจ้งอายัดเงินฝากประเภทบัญชีฝากประจำและบัญชีกระแสรายวันของจำเลยที่ธนาคารผู้คัดค้าน
         โจทก์ยื่นคำร้องว่า โจทก์ขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีอายัดเงินในบัญชีเงินฝากกระแสรายวันและบัญชีออมทรัพย์ (ที่ถูก บัญชีฝากประจำ) ของจำเลยที่ธนาคารผู้คัดค้าน สาขากรุงเทพมหานคร แต่ผู้คัดค้านปฏิเสธอ้างว่าจำเลยเป็นลูกหนี้ผู้คัดค้านและโอนสิทธิในเงินฝากให้แก่ผู้คัดค้านทั้งยังจำนำเงินฝากดังกล่าวด้วย จำเลยจึงไม่มีเงินฝากไว้กับผู้คัดค้าน นอกจากนี้บัญชีเงินฝากของจำเลยดังกล่าวศาลชั้นต้นมีคำสั่งห้ามชั่วคราวมิให้จำหน่ายจ่ายโอน ขอให้ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วมีคำสั่งอายัดเงินของจำเลยให้แก่โจทก์
         ผู้คัดค้านยื่นคำคัดค้านว่า จำเลยขอสินเชื่อจากผู้คัดค้านโดยจำเลยตกลงจำนำและโอนสิทธิในการถอนเงินฝากประจำของจำเลยตามใบรับฝากประจำที่ผู้คัดค้านออกให้แก่จำเลยทั้งหมด เพื่อเป็นประกันการชำระหนี้ที่จำเลยจะต้องรับผิดต่อผู้คัดค้าน โดยจำเลยไม่มีสิทธิที่จะถอนเงินจากบัญชีฝากประจำของจำเลยเลขที่ 00201/01/003837/07 จากผู้คัดค้านจนกว่าจำเลยจะได้หนังสือรับรองจากผู้คัดค้านว่าหนี้สินที่มีต่อผู้คัดค้านได้รับการชำระเต็มจำนวนแล้ว นอกจากนี้จำเลยสลักหลังในใบรับฝากประจำที่ผู้คัดค้านออกให้แก่จำเลยเพื่อใช้สำหรับการถอนเงินจากบัญชีเงินฝากประจำของจำเลยแล้วส่งมอบใบรับฝากประจำดังกล่าวทั้งหมดให้ผู้คัดค้านไว้เป็นประกันการชำระหนี้ที่มีต่อผู้คัดค้าน ปัจจุบันจำเลยมีภาระหนี้สินที่จะต้องรับผิดต่อผู้คัดค้านมากกว่าเงินฝากประจำทั้งหมดที่จำเลยฝากประจำไว้กับผู้คัดค้าน และจำเลยยังชำระหนี้ให้แก่ผู้คัดค้านไม่เสร็จสิ้นจำเลยจึงไม่มีสิทธิที่จะเรียกร้องหรือถอนเงินฝากบัญชีเงินฝากประจำของจำเลยจากผู้คัดค้านได้ เจ้าพนักงานบังคับคดีจึงไม่มีสิทธิที่จะอายัดเงินฝากประจำของจำเลยในบัญชีเงินฝากประจำเลขที่ 00201/01/003837/07 ขอให้ผู้คัดค้านส่งมอบเงินฝากประจำตามหนังสือแจ้งการอายัดเงินของเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ เงินฝากที่อยู่ในบัญชีเงินฝากประจำของจำเลยตามที่เจ้าพนักงานบังคับคดีมีหนังสือแจ้งให้ผู้คัดค้านส่งเงินนั้นได้ถูกอายัดตามคำสั่งห้ามชั่วคราวของศาลชั้นต้น คดีแพ่งหมายเลขดำที่ ย. 599/2550 และหมายเลขดำที่ ย. 1014/2550 ปัจจุบันผู้คัดค้านยังไม่ได้รับแจ้งคำสั่งเปลี่ยนแปลงใดๆ จากศาล จำเลยไม่มีบัญชีออมทรัพย์อยู่กับผู้คัดค้านและสำหรับบัญชีกระแสรายวันไม่มีเงินคงเหลืออยู่กับผู้คัดค้านแล้ว ดังนั้น จึงไม่มีเงินใดๆ ที่จะอายัดตามหมายของเจ้าพนักงานบังคับคดี ผู้คัดค้านมิได้มีเจตนาที่จะฝ่าฝืนคำสั่งของเจ้าพนักงานบังคับคดี หนังสือแจ้งอายัดเงินฝากของเจ้าพนักงานบังคับคดีในคดีนี้ จึงมิใช่คำสั่งอายัดของเจ้าพนักงานบังคับคดีอันถือว่าเป็นคำสั่งอายัดของศาล ขอให้ยกคำร้อง
         ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ผู้คัดค้านปฏิบัติตามคำสั่งอายัด
         ผู้คัดค้านอุทธรณ์
         ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืน ค่าคำร้องในศาลชั้นต้นและค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับ
         ผู้คัดค้านฎีกา
         ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า “ข้อเท็จจริงเบื้องต้นรับฟังได้ว่า ผู้คัดค้านเป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัด จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายของประเทศมาเลเซียประกอบกิจการประเภทธนาคารพาณิชย์และจดทะเบียนให้มีสำนักงานสาขาเพื่อประกอบกิจการธนาคารพาณิชย์ในประเทศไทย จำเลยเปิดบัญชีเงินฝากประจำเลขที่ 00201/01/003837/07 กับผู้คัดค้านและจำเลยขอสินเชื่อจากผู้คัดค้าน โดยมีข้อตกลงว่าจำเลยตกลงจำนำใบรับฝากประจำที่ผู้คัดค้านออกให้แก่จำเลยเพื่อเป็นประกันการชำระหนี้ทั้งหมด จำเลยไม่มีสิทธิที่จะถอนเงินจากบัญชีเงินฝากของจำเลยดังกล่าวจากผู้คัดค้าน จนกว่าจำเลยจะได้รับหนังสือรับรองจากผู้คัดค้านว่าจำเลยได้ชำระหนี้ให้แก่ผู้คัดค้านเต็มจำนวน เมื่อระหว่างวันที่ 23 พฤศจิกายน 2548 ถึงวันที่ 22 มกราคม 2550 จำเลยให้ผู้คัดค้านออกหนังสือค้ำประกันการปฏิบัติตามสัญญาหนังสือต่ออายุสัญญาค้ำประกันและหนังสือสัญญาค้ำประกันการรับเงินล่วงหน้าที่จำเลยมีต่อการเคหะแห่งชาติ รวม 13 ฉบับ ตามสำเนาเอกสารหมาย ค.1 เมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระหนี้จำเลยไม่ชำระหนี้ตามคำบังคับ โจทก์ขอให้ศาลชั้นต้นออกหมายบังคับคดี เจ้าพนักงานบังคับคดีอายัดเงินในบัญชีเงินฝากประจำของจำเลยต่อผู้คัดค้านสาขากรุงเทพมหานคร แต่ผู้คัดค้านปฏิเสธอ้างว่าจำเลยสลักหลังในใบรับเงินฝากประจำให้แก่ผู้คัดค้าน เพื่อให้ผู้คัดค้านถอนเงินจากบัญชีเงินฝากประจำ แล้วมอบเงินฝากประจำชำระหนี้ให้แก่ผู้คัดค้าน จำเลยมีภาระหนี้ที่ต้องชำระให้แก่ผู้คัดค้านมากกว่าเงินฝากประจำและจำเลยยังชำระหนี้ให้แก่ผู้คัดค้านยังไม่เสร็จสิ้น และในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกา ผู้คัดค้านยื่นคำร้องว่าศาลล้มละลายกลางมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของโจทก์และจำเลยเด็ดขาด ศาลฎีกาจึงให้ศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้อง ต่อมาเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องขอเข้าว่าคดีแทนโจทก์และจำเลยคดีนี้ คดีมีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของผู้คัดค้านว่า เจ้าพนักงานบังคับคดีอายัดเงินในบัญชีเงินฝากประจำของจำเลยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ผู้คัดค้านมีนายอนุรักษ์ อกนิษฐ์ พนักงานของผู้คัดค้านเป็นพยานเบิกความว่า จำเลยเป็นลูกค้าของผู้คัดค้าน โดยจำเลยขอสินเชื่อประเภทวงเงินค้ำประกันและวงเงินเบิกเกินบัญชีจากผู้คัดค้าน สำหรับสินเชื่อวงเงินค้ำประกัน จำเลยขอให้ผู้คัดค้านออกหนังสือค้ำประกัน จำเลยตามสัญญารับจ้างก่อสร้างกับการเคหะแห่งชาติ ผู้คัดค้านได้ออกหนังสือค้ำประกันต่อการเคหะแห่งชาติแล้วรวม 13 ฉบับ ซึ่งการขอสินเชื่อดังกล่าว จำเลยได้เปิดบัญชีเงินฝากประจำเลขที่ 00201/01/003837/07 นำเงินสินเชื่อฝากในบัญชี โดยจำเลยตกลงกับผู้คัดค้านว่าจำเลยตกลงจำนำและโอนสิทธิในการถอนเงินฝากประจำของจำเลยตามใบรับฝากประจำที่ผู้คัดค้านออกให้แก่จำเลยทุกฉบับเพื่อเป็นประกันการชำระหนี้ทั้งหมด โดยจำเลยไม่มีสิทธิที่จะถอนเงินจากบัญชีเงินฝากประจำของจำเลยจนกว่าผู้คัดค้านจะได้รับเงินชำระหนี้เต็มจำนวนแล้ว ในการนี้จำเลยได้สลักหลังใบรับฝากประจำให้แก่ผู้คัดค้านเพื่อใช้สำหรับการถอนเงินจากบัญชีดังกล่าวของจำเลย จำเลยยังมีภาระหนี้ที่ต้องชำระให้แก่ผู้คัดค้านไม่เสร็จสิ้น จำเลยจึงไม่มีสิทธิที่จะเรียกร้องหรือถอนเงินฝากจากบัญชีเงินฝากประจำของจำเลย เห็นว่า แม้ผู้คัดค้านยังไม่ได้รับคืนหนังสือค้ำประกันจากการเคหะแห่งชาติ ซึ่งผู้คัดค้านอาจมีภาระผูกพันต่อการเคหะแห่งชาติที่อาจเรียกร้องความเสียหายเนื่องจากจำเลยผิดสัญญาต่อการเคหะแห่งชาติก็ตาม และจำเลยเปิดบัญชีเงินฝากประจำกับผู้คัดค้าน โดยนำเงินที่ผู้คัดค้านให้สินเชื่อวงเงินค้ำประกันแก่จำเลยเข้าฝากในบัญชีแล้วผู้คัดค้านออกใบรับฝากเงินให้แก่จำเลยโดยไม่มีสมุดเงินฝากมีข้อตกลงว่าจำเลยตกลงจำนำและโอนสิทธิในการถอนเงินฝากของจำเลยทั้งหมดให้แก่ผู้คัดค้าน เพื่อเป็นประกันการชำระหนี้ทั้งหมดให้แก่ผู้คัดค้าน กับจำเลยได้สลักหลังใบรับฝากประจำให้แก่ผู้คัดค้านเพื่อใช้ถอนเงินจากบัญชีดังกล่าวของผู้คัดค้าน จำเลยมีภาระหนี้จำนวนมากกว่าจำนวนเงินที่จำเลยนำฝากในบัญชี และจำเลยยังไม่ได้ชำระหนี้ให้แก่ผู้คัดค้านจนเสร็จสิ้นก็ตาม แต่เงินฝากของจำเลยที่ฝากไว้กับผู้คัดค้านย่อมตกเป็นกรรมสิทธ์ของผู้คัดค้านตั้งแต่ที่มีการฝากเงิน จำเลยคงมีสิทธิที่จะถอนเงินฝากไปได้ ผู้คัดค้านมีหน้าที่ต้องคืนเงินให้ครบจำนวนเท่านั้น จึงมิใช่การส่งมอบสังหาริมทรัพย์ของจำเลยให้แก่ผู้คัดค้านตามลักษณะจำนำแต่อย่างใด ส่วนการที่จำเลยตกลงจำนำใบฝากเงินและโอนสิทธิในการถอนเงินฝากของจำเลยทั้งหมดให้แก่ผู้คัดค้านเพื่อเป็นการประกันการชำระหนี้ทั้งหมดให้แก่ผู้คัดค้านกับจำเลยได้สลักหลังใบรับฝากประจำให้แก่ผู้คัดค้าน ก็ไม่เป็นการจำนำสิทธิมีตราสารตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 750 ดังนั้น เมื่อฟังไม่ได้ว่าจำเลยจำนำเงินฝากหรือจำนำสิทธิซึ่งมีตราสารไว้แก่คัดค้าน ผู้คัดค้านจะอ้างบุริมสิทธิจำนำมาบังคับเหนือทรัพย์สินตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 287 ไม่ได้ ส่วนการฝากเงินประจำเพื่อค้ำประกันหนังสือสัญญาค้ำประกันที่ผู้คัดค้านค้ำประกันให้การเคหะแห่งชาติ ผู้คัดค้านก็ยังไม่ได้รับความเสียหายจากการค้ำประกันดังกล่าว หากผู้คัดค้านได้รับคืนหนังสือสัญญาค้ำประกันแล้ว จำเลยย่อมมีสิทธิที่จะถอนเงินฝากออกจากบัญชีได้ แม้จำเลยจะตกลงนำเงินฝากค้ำประกันหนี้ของจำเลยส่วนอื่นก็ตาม ทั้งจำนวนเงินที่ขออายัดมีน้อยกว่าจำนวนเงินฝากเป็นจำนวนมาก ผู้คัดค้านย่อมไม่มีสิทธิขอให้เพิกถอนการอายัดเงินฝากได้ ที่ศาลล่างทั้งสองให้ผู้คัดค้านโอนเงินที่ขออายัดแก่เจ้าพนักงานบังคับคดีชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของผู้คัดค้านฟังไม่ขึ้น”
         พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมในชั้นฎีกาให้เป็นพับ