รายละเอียดเบื้องต้น

  มาตราที่ออกสอบ ผู้ช่วยผู้พิพากษา ข้อ 6 วิแพ่ง 

       มาตรา ๑๔๔ (ออกสอบ ข้อ ๖ ปี ๒๕๔๑ , ๒๕๔๙ ,๒๕๕๑, ๒๕๕๗ ,๒๕๕๘ ,๒๕๕๙ , ๒๕๖๐ ,ข้อ ๗ ปี ๒๕๕๓) เมื่อศาลใดมีคำพิพากษา หรือคำสั่งวินิจฉัยชี้ขาดคดีหรือในประเด็นข้อใดแห่งคดีแล้ว ห้ามมิให้ดำเนินกระบวนพิจารณาในศาลนั้นอันเกี่ยวกับคดีหรือประเด็นที่ได้วินิจฉัยชี้ขาดแล้วนั้น เว้นแต่กรณีจะอยู่ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่าด้วย

       (๑) การแก้ไขข้อผิดพลาดเล็กน้อยหรือข้อผิดหลงเล็กน้อยอื่น ๆ ตามมาตรา ๑๔๓

       (๒) การพิจารณาใหม่แห่งคดีซึ่งได้พิจารณาและชี้ขาดตัดสินไปฝ่ายเดียว ตามมาตรา ๒๐๙ และคดีที่เอกสารได้สูญหายหรือบุบสลายตามมาตรา ๕๓

       (๓) การยื่น การยอมรับ หรือไม่ยอมรับ ซึ่งอุทธรณ์หรือฎีกาตามมาตรา ๒๒๙ และ ๒๔๗ และการดำเนินวิธีบังคับชั่วคราวในระหว่างการยื่นอุทธรณ์ หรือฎีกาตามมาตรา ๒๕๔ วรรคสุดท้าย

       (๔) การที่ศาลฎีกาหรือศาลอุทธรณ์ส่งคดีคืนไปยังศาลล่างที่ได้พิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีนั้น เพื่อให้พิพากษาใหม่หรือพิจารณาและพิพากษาใหม่ตามมาตรา ๒๔๓

       (๕)[1] การบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำสั่งตามมาตรา ๒๗๑

ทั้งนี้ ไม่เป็นการตัดสิทธิในอันที่จะบังคับตามบทบัญญัติแห่งมาตรา ๑๖ และ ๒๔๐ ว่าด้วยการดำเนินกระบวนพิจารณาโดยศาลอื่นแต่งตั้ง

[1] มาตรา ๑๔๔ (๕) แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๓๐) พ.ศ. ๒๕๖๐

คำพิพากษาฎีกาที่น่าสนใจ

        กรณีทั้งสองคดีมีประเด็นอย่างเดียวกันว่าฝ่ายใดเป็นฝ่ายผิดสัญญา แม้คดีหลังโจทก์จะฟ้องเรียกค่าเสียหายเพิ่มจากคดีก่อน การที่จะพิจารณาเรื่องค่าเสียหาย ศาลก็ต้องพิจารณาเสียก่อนว่าฝ่ายใดเป็นฝ่ายผิดสัญญา จึงเป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำ

        คำพิพากษาฎีกาที่ ๔๓๒๖/๒๕๕๙ คดีก่อนจำเลยฟ้องโจทก์และโจทก์ร่วมเป็นจำเลย ขอให้บังคับโจทก์และโจทก์ร่วมปฏิบัติตามสัญญาเช่าโดยอ้างว่า โจทก์และโจทก์ ร่วมเป็นฝ่ายผิดสัญญาเช่าดังกล่าว ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า การชําระหนี้ในการปฏิบัติตามสัญญาเช่ากลายเป็นพ้นวิสัย ถือไม่ได้ว่าจำเลยคดีนี้เป็นฝ่ายผิดสัญญา การที่โจทก์ฟ้องจำเลยเป็นคดีนี้ขอให้บังคับจำเลยคดีนี้ให้ชดใช้ค่าเสียหายอันเนื่องมาจากจำเลยผิดสัญญาเช่าฉบับเดียวกัน ดังนั้น คดีนี้กับคดีก่อนเป็นคู่ความเดียวกันประเด็นแห่งคดีที่ต้องวินิจฉัย คดีนี้กับคดีก่อนก็เป็นประเด็นที่ต้องวินิจฉัยอย่างเดียวกันว่า โจทก์หรือจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญา แม้คดีนี้โจทก์จะฟ้องเรียกค่าเสียหายต่อชื่อเสียงของโจทก์เพิ่มมาจากคดีก่อน การที่พิจารณาเรื่องค่าเสียหายดังกล่าว ศาลก็ต้องวินิจฉัยเสียก่อนว่า ฝ่ายใดเป็นฝ่ายผิดสัญญา ประเด็นเรื่องค่าเสียหายที่เพิ่มขึ้นดังกล่าว จึงเป็นประเด็นที่ต้องพิจารณาสืบเนื่องจากประเด็นเรื่องผิดสัญญาเช่าหรือไม่ เมื่อศาลอุทธรณ์ในคดีก่อนได้ วินิจฉัยแล้วว่าจำเลยคดีนี้ไม่ได้เป็นฝ่ายผิดสัญญา การที่โจทก์ฟ้องคดีนี้จึงเป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาอันเกี่ยวกับคดีหรือประเด็นที่ได้วินิจฉัยชี้ขาดแล้วอันเป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำ ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๔๔ เมื่อความปรากฏต่อศาลฎีกาว่า คดีก่อนศาลฎีกาพิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ผลของคำพิพากษาศาลฎีกาคดีก่อนย่อมผูกพันทั้งโจทก์ โจทก์ร่วมและจำเลย ในคดีนี้ด้วยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๔๕ วรรคหนึ่ง โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง