รายละเอียดเบื้องต้น

        “ผู้ใช้” ใช้ “ผู้ถูกใช้” คนแรกแล้ว แต่ “ผู้ถูกใช้คนแรก” ไม่ยอมกระทำ “ผู้ใช้” จึงไปใช้ “ผู้ถูกใช้” อีกคนหนึ่ง

        คำถาม

        หากนายแดง ใช้นาย ดํา ไปฆ่านายขาว โดยใช้วันที่ ๑ แต่นายดําไม่ยอมกระทำ นายแดงจึงไปใช้นายเหลือง แทน โดยให้นายเหลืองไปฆ่านายขาว ในวันที่ ๒ ต่อมาเมื่อถึงวันที่ ๒ นายเหลืองจึงไปฆ่านายขาวตาย

        ประเด็น คือ เมื่อนายแดงใช้นายดําวันที่ ๑ นายแดงผิดฐานเป็น “ผู้ใช้” และ รับโทษหนึ่งในสามของโทษตามมาตรา ๒๘๙ (๔) แล้ว การที่นายแดงไปใช้นายเหลือง และนายเหลืองฆ่านายขาว ตาย วันที่ ๒ กรณีนี้นายเหลืองรับโทษตามมาตรา ๒๘๙ (๔) ในฐานะเป็น “ผู้ลงมือ” โดยนายแดงก็รับโทษเช่นเดียวกับนายเหลือง กล่าวคือรับโทษ ตามมาตรา ๒๘๙ (๔) โดยเป็น “ผู้ใช้” ตามมาตรา ๘๔

        ในกรณีของนายแดงต่อนายดํา นั้น นายแดงยังต้องรับโทษ “หนึ่งในสาม” ของโทษ ตามมาตรา ๒๘๙ (๔) อยู่อีกหรือไม่

        คําตอบ นายแดง ยังต้องรับโทษหนึ่งในสาม ของโทษ ตามมาตรา ๒๘๙ (๔) โดยรับโทษดังกล่าวนี้ “กรรมหนึ่ง” (“กระทงหนึ่ง”) และรับโทษ เช่นเดียวกับนายเหลือง กล่าวคือ โทษตามมาตรา ๒๘๙ (๔) อีก “กรรมหนึ่ง”

        กรณีเช่นนี้ เป็นเรื่อง “การกระทำหลายกรรม” ตาม ป.อ. มาตรา ๙๑ เพราะ “หลายเจตนา” เนื่องจากเจตนาแรก คือ ใช้นายดําไปฆ่านายขาว

         อีกเจตนาหนึ่ง คือ ใช้นายเหลืองไปฆ่านายขาว (ธงคําตอบ วิชากฎหมายอาญาในการสอบผู้ช่วยผู้พิพากษา สอบวันที่ ๖ มีนาคม ๒๕๔๘)

อ้างอิง : กฏหมายอาญา มาตร 59-106 (อ.เกียรติขจร วัจนะสวัสดิ์) สมัยที่74