รายละเอียดเบื้องต้น

ฟ้องคดีฐานหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาที่ศาลแขวง ฟ้องผิดศาลฟ้องใหม่ ได้หรือไม่?

          คำถาม โจทก์ฟ้องคดีต่อศาลแขวงฐานหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๒๘ ต่อมาโจทก์ขอถอนฟ้องระบุเหตุผลว่า เป็นคดีที่เกินอํานาจพิจารณาพิพากษาของศาลแขวง ศาลแขวงมีคำสั่งอนุญาตให้โจทก์ถอนฟ้อง ดังนี้ โจทก์จะยื่นฟ้องจําเลยเป็นคดีใหม่ต่อศาลที่มีอํานาจพิพากษาคดีได้หรือไม่

คำตอบ มีคำพิพากษาฎีกาวินิจฉัยไว้ดังนี้

          คำพิพากษาฎีกาที่ ๑๓๕๑/๒๕๖๗ คำร้องขอถอนฟ้องในคดีอาญาของศาลแขวงนครสวรรค์ โจทก์ระบุเหตุผลว่า เนื่องจากโจทก์ยื่นฟ้องคดีนี้ในข้อหาหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๒๘ ซึ่งเป็นคดีที่เกินอํานาจพิจารณาพิพากษาของศาลแขวงนครสวรรค์ โจทก์จึงมีความประสงค์ขอถอนฟ้องคดีเพื่อนําคดีไปยื่นฟ้องใหม่ต่อศาลที่มีเขตอํานาจพิจารณาคดีตามพระธรรมนูญศาลยุติธรรมต่อไป คือ ศาลจังหวัดนครสวรรค์” ดังนี้ เมื่อความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๒๘ มีอัตราโทษจําคุกไม่เกินสองปี และปรับไม่เกินสองแสนบาท กรณีจึงเกินอํานาจของศาลแขวงนครสวรรค์ที่จะพิจารณาพิพากษา ตามพระธรรมนูญศาล ยุติธรรม มาตรา ๑๗ ประกอบมาตรา ๒๕ (๕) แม้ในคดีดังกล่าวศาลแขวงนครสวรรค์อาจปรับบทลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๒๖ ซึ่งมีระวางโทษจําคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจําทั้งปรับ ที่ผู้พิพากษาคนเดียวมีอํานาจพิจารณาพิพากษาคดี อันเป็นคดีที่อยู่ในอํานาจพิจารณาพิพากษาของศาลแขวงนครสวรรค์และเป็นความผิดที่รวมอยู่ในความผิดตามฟ้อง แต่เป็นเรื่องการพิพากษาหรือคำสั่งเกินคำขอที่มิได้กล่าวในฟ้องซึ่งเป็นคนละกรณีกับอํานาจพิจารณาพิพากษาของศาลแขวงนครสวรรค์ และการจะปรับบทลงโทษจําเลยในการกระทําอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่พิจารณาได้ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๙๒ นั้น ศาลจะต้องมีอํานาจพิจารณาพิพากษาคดีเสียก่อน เมื่อศาลแขวงนครสวรรค์ไม่มีอํานาจพิจารณาพิพากษาก็ไม่อาจปรับบทลงโทษ ตามบทบัญญัติดังกล่าวได้ การที่โจทก์ยื่นฟ้องต่อศาลชั้นต้นเป็นคดีนี้หลังจากถอนฟ้องในคดีเดิมเพียง ๖ วัน แสดงให้เห็นว่าโจทก์ประสงค์ที่จะถอนฟ้องเพื่อฟ้องจําเลยเป็นคดีใหม่ ต่อศาลที่มีอํานาจพิพากษาคดี มิใช่การถอนฟ้องคดีเด็ดขาด ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓๖ และไม่เป็นเหตุให้จําเลยต้องถูกดําเนินคดีหลายครั้ง แต่อย่างใด

เทคนิคแนวทางแก้ไขปัญหา (แล้วแต่รูปคดี)

๑. ยื่นคำร้องขอถอนฟ้องในคดีอาญาของศาลแขวง....โจทก์ระบุเหตุผลว่า

           "เนื่องจากโจทก์ยื่นฟ้องคดีนี้ในข้อหาหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๒๘ ซึ่งเป็นคดีที่เกินอํานาจพิจารณาพิพากษาของศาลแขวง..... โจทก์จึงมีความประสงค์ขอถอนฟ้องคดีเพื่อนําคดีไปยื่นฟ้องใหม่ต่อศาลที่มีเขตอํานาจพิจารณาคดีตามพระธรรมนูญศาลยุติธรรมต่อไป คือ ศาลจังหวัด.........”

๒. แต่บางกรณี มีการบรรยายคำฟ้อง และระบุคำขอท้ายฟ้องไว้ ขอให้ลงโทษตาม มาตรา ๓๒๖, ๓๒๘

          กรณีนี้ ศาลแขวง...มีอำนาจรับคดีไว้พิจารณาและปรับบทลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๒๖ ซึ่งมีระวางโทษจําคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจําทั้งปรับ ที่ผู้พิพากษาคนเดียวมีอํานาจพิจารณาพิพากษาคดี อันเป็นคดีที่อยู่ในอํานาจพิจารณาพิพากษาของศาลแขวง....และเป็นความผิดที่รวมอยู่ในความผิดตามฟ้อง ซึ่งเป็นเรื่องการพิพากษาหรือคำสั่งไม่เกินคำขอ และได้กล่าวในฟ้องแล้ว