รายละเอียดเบื้องต้น

รัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับกับรัฐหรือหน่วยงานของรัฐในความสัมพันธ์กับบุคคลที่เป็นประชาชนไม่ใช่กฎหมายที่ใช้บังคับโดยตรงระหว่างประชาชนกับประชาชนด้วยกันเอง จึงนำบทบัญญัติว่าด้วยหลักความเสมอภาคตามรัฐธรรมนูญมาเป็นข้อต่อสู้ประชาชนด้วยกันเองไม่ได้

ตัวอย่างข้อสอบผู้ช่วยผู้พิพากษา สนามใหญ่ ปี ๒๕๕๐

คำถาม

        นายแดงตกลงกับนายดำและชาวบ้านหลายสิบครอบครัวให้ใช้ที่ดินของนายแดงเป็นทางเดินออกสู่ทางสาธารณะได้ เพราะเห็นว่านับถือศาสนาเดียวกัน หลังจากนั้น นายแดงทราบว่านายดำไม่ได้นับถือศาสนาเดียวกันกับนายแดง จึงนำแผ่นป้ายไปปักไว้ริมทางเดินดังกล่าว มีข้อความห้ามคนที่ไม่ได้นับถือศาสนาเดียวกันกับนายแดงเดินผ่าน นายดำทราบดีว่านายแดงหมายถึงตน แต่ก็ยังคงใช้ที่ดินของนายแดงเป็นทางออกสู่ถนนสาธารณะเช่นเดิม นายแดงจึงไปร้องทุกข์ต่อเจ้าพนักงานตำรวจให้ดำเนินคดีกับนายดำในข้อหาบุกรุก ต่อมาพนักงานอัยการเป็นโจทก์ฟ้องนายดำข้อหาบุกรุก นายดำให้การต่อสู้คดีว่า การที่นายแดงห้ามนายดำไม่ให้เดินผ่านทางพิพาทเพราะไม่ได้นับถือศาสนาเดียวกันกับนายแดง เป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมเพราะเหตุแห่งความแตกต่างในเรื่องความเชื่อทางศาสนา ขัดต่อหลักความเสมอภาคตามรัฐธรรมนูญ นายแดงจะยกเลิกข้อตกลงเพราะเหตุดังกล่าวไม่ได้ ให้วินิจฉัยว่า ข้อต่อสู้ของนายดำดังกล่าว ฟังขึ้นหรือไม่

ธงคำตอบ

        รัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายที่กำหนดสถานะและความสัมพันธ์ขององค์กรที่ใช้อำนาจสูงสุดในการปกครองรัฐต่อกันหรือต่อประชาชน จึงเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับกับรัฐหรือหน่วยงานของรัฐในความสัมพันธ์กับบุคคลที่เป็นประชาชน ไม่ใช่กฎหมายที่ใช้บังคับโดยตรงระหว่างประชาชนกับประชาชนด้วยกันเอง นายดำจึงยกบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญมาเป็นข้อต่อสู้นายแดงซึ่งเป็นประชาชนด้วยกันเองหาได้ไม่ กรณีจึงไม่จำต้องวินิจฉัยประเด็นตามข้อต่อสู้ของนายดำที่ว่า การกระทำของนายแดงเป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมเพราะเหตุแห่งความแตกต่างในเรื่องความเชื่อทางศาสนาและขัดต่อหลักความเสมอภาคตามรัฐธรรมนูญหรือไม่ ข้อต่อสู้ของนายดำฟังไม่ขึ้น