สรุปหลักกฎหมาย ป วิ อ. ม.๒(๔)
สรุปหลักกฎหมาย ป วิ อ. ม.๒(๔)
เอกสารนี้เปิดให้สมาชิกที่ลงทะเบียนและเข้าสู่ระบบแล้วดาวน์โหลดได้ โดยสมาชิก Level 1 ใช้งานได้เมื่อบัญชีมีสถานะ Active ส่วนบริการ Level 2 ยังคงตรวจสอบตามสิทธิ์และวันหมดอายุของระบบ
| หมวดหมู่ | สกัดหลัก-ฎีกาเด่น กลุ่มกฎหมาย วิ.อาญา (เตรียมสอบ เนติฯ อัยการ ผู้พิพากษา) |
|---|---|
| ประเภทไฟล์ | www |
| ขนาดไฟล์ | ไม่ระบุ |
| คำค้น | สรุปหลักกฎหมาย ป วิ อ. ม.๒(๔) |
รายละเอียด
สกัดหลักกฎหมาย ป วิ อ.ม.๒(๔) (๔) “ [1] ผู้เสียหาย” หมายความถึงบุคคลผู้ได้รับความเสียหาย[2]เนื่องจากการกระทำผิดฐานใดฐานหนึ่ง รวมทั้งบุคคลอื่นที่มีอำนาจจัดการแทนได้ ดั่งบัญญัติไว้ในมาตรา ๔,๕ และ ๖
ข้อมูลเพิ่มเติม
-------------------------------------------------------------------------------- [1] หลัก ผู้เสียหายทุกมาตราหมายถึง บุคคล ๒ ประเเธ ท ได้แก่ ผู้เสียหายที่แท้จริง และ ผู้มีอำนาจจัดการแทนตามม.๔,๕,๖ ยกเว้นม.๒๙ ที่จำกัดเฉพาะผู้เสียหายที่แท้จริงหากผู้มีอำนาจจัดการแทนฟ้องคดีแทนตามม.๓(๒) ต้องห้ามเข้าดำเนินคดีต่างผู้ตาย หลักเกณฑ์ในการเป็นผู้เสียหายที่แท้จริง๑.ต้องมีสภาพบุคคล จะเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลก็ได้ ๒.ต้องมีการกระทำความผิดฐานใดฐานหนึ่งเกิดขึ้น ๓.บุคคลนั้นได้รับความเสียหายจากการกระทำความผิดฐานนั้น ๔.บุคคลนั้นต้องเป็นผู้เสียหายโดยนิตินัยหมายความว่า ไม่เป็นผู้มีส่วนร่วมรู้เห็นเป็นใจในการกระทำความผิดนั้นหรือยินยอมให้มีการกระทำความผิดหรือเกี่ยวข้องพัวพันกับการกระทำความผิดไม่ว่าจะเป็นตัวการ ผู้ใช้หรือผู้สนับสนุนในการกระทำความผิด เช่น เช็คพิพาทได้รวมดอกเบี้ยเงินกู้ยืมเกินอัตรา ถือว่า ผู้เสียหายมีส่วนร่วมในการกระทำความผิดจะถือว่าเป็นผู้ทรงโดยชอบและเป็นผู้เสียหายโดยนิตินัยไม่ได้ ไม่มีอำนาจร้องทุกข์ ๓(๑) การสอบสวนไม่ชอบและโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ๑๒๐,๑๒๑ ฎ๓๐/๒๕๔๓ ,กรณีบุคคลมีส่วนร่วมในการประมาท เช่นต่างขับรถด้วยความเร็ว,บุคคลที่สมัครใจทะเลาะวิวาทกัน ,กรณีบุคคลยินยอมให้ผู้อื่นกระทำความผิด เช่นยินยอมให้ทำแท้ง ทำสัญญาชำระดอกเบี้ยเกินอัตราโดยสมัครใจ ตกลงซื้อธนบัตรปลอม,กรณีเป็นตัวการผู้สนับสนุนผู้ใช้ ,ความผิดจากการใช้เช็ค คุ้มครองบุคคลผู้ทรงเช็คในขณะที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน,เท่านั้น ดังนั้นหลังจากธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินแล้ว แม้ผู้ทรงจะส่งมอบเช็คให้แก่บุคคลใด บุคคลที่มีเช็คไว้ในการครอบครองไม่เป็นผู้เสียหายแต่อย่างใด [2] กรณีเป็นผู้เสียหาย หลักพิจารณาตามความผิดสรุปดังนี้ ๑.ความผิดคดีฉ้อโกง ผู้เสียหายคือผู้ที่ถูกหลอกลวงเท่านั้น(แม้ไม่ใช่เจ้าของทรัพย์) ยกเว้นกรณีหลอกลวงเอาจากผู้ครอบครอง นอกจากผู้ครอบครองเป็นผู้เสียหายแล้วยังรวมถึง เจ้าของกรรมสิทธิ์แม้จะไม่ใช่ผู้ถูกหลอกลวงก็ตาม เช่น ผู้จัดการร้านหลอกเอาเงินจากผู้ซื้ออ้างว่าเจ้าของขึ้นราคา ลูกค้าส่งมอบเงินให้เพราะจำเลยหลอกลวง มิใช่เงินที่รับไว้เพราะการเป็นตัวแทน เจ้าของร้านไม่ใช่ผู้เสียหาย ๔๖๘๔/๒๘(ป),ผู้อื่นจ่ายเงินเป็นเช็คให้โจทก์ร่วม จำเลยลูกจ้างปลอมลายมือชื่อในเช็ค สลักหลังโอนแล้วไปขึ้นเงินธนาคารเท่านั้นเป็นผู้เสียหาย ไม่รวมผู้มีชื่อในเช็ค (เสียหายเฉพาะปลอมเอกสาร)๑๓๔๑/๒๔๙๕ ,กรณีห้างหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียน เมื่อผู้เป็นหุ้นส่วนไม่ได้ตกลงกันในกระบวนการห้างหุ้นส่วนไว้ ผู้เป็นหุ้นส่วนย่อมจัดการห้างหุ้นส่วนนั้นได้ทุกคน,ธนาคารเป็นผู้รับฝากเงินโดยอาชีพ ปพพ.ม.๖๗๒ ว่าผู้รับฝากไม่พึงต้องส่งเงินคืนเป็นเงินตราอันเดียวกับที่ฝากแต่ต้องคืนเงินให้ครบจำนวน ดังนั้นเงินที่ฝากไว้ย่อมเป็นของผู้ฝาก ผู้ฝากไม่เป็นผู้เสียหาย(ปลอมลายมือชื่อผู้ฝากไปทำเอทีเอ็มและลักบัตรไปถอนเงิน),แต่หากลักบัตรเอทีเอ็มซึ่งเป็นเจ้าของที่แท้จริงแล้วนำไปถอนเงินด่วน ถือว่าเป็นเงินของลูกค้าแล้ว(เงินที่ถอนเป็นของผู้เสียหาย), ๒.บุกรุก ผู้ครอบครองสาธารณสมบัติของแผ่นดินตาม ป.พ.พ.๑๓๐๔ มิใช่ผู้เสียหายโดยนิตินัยในความผิดฐานบุกรุก (๙๒๘/๒๐) ๓.ยักยอก ได้แก่ เจ้าของกรรมสิทธิ์ และผู้ครอบครองดูแลทรัพย์ขณะยักยอก เช่น คณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านมีวัตถุประสงค์ให้สมาชิกกองทุนกู้เงินไปลงทุน แม้ไม่มีฐานะเป็นนิติบุคคล แต่เงินที่จำเลยยักยอกเป็นเงินที่ได้จากการดำเนินงานของกองทุนหมู่บ้านเมื่อจำเลยยักยอกเงินดังกล่าวไป คณะกรรมการหมู่บ้านซึ่งเป็นผู้ครอบครอง(ยักยอกเงินกองทุนซึ่งอยู่ในความครอบครองของสมาชิกและคณะกรรมการ),คดีแพ่งศาลสั่งคุ้มครองประโยชน์จำเลยโดยให้จำเลยเก็บค่าเช่าทรัพย์มาวางศาลถือว่าเงินที่เก็บมาได้ไม่เป็นเงินของโจทก์ การที่จำเลยไม่นำมาวางศาลแล้วนำเงินไปใช้ประโยชน์โจทก์ไม่ใช่ผู้เสียหาย,คดีแพ่งมีการตกลงประนีประนอมยอมความกัน หากมีการมอบอำนาจให้ทนายรับเงินแทน ทนายเบียดบัง(เงินดังกล่าวตกเป็นของโจทก์ในฐานะตัวการ) โจทก์จึงเป็นผู้เสียหาย แต่หากไม่มีการมอบอำนาจให้รับแทน คู่กรณีไปชำระให้ทนาย(เงินดังกล่าวยังไม่ตกเป็นของโจทก์) โจทก์ไม่ใช่ผู้เสียหาย,กรณีตั้งตัวแทนรับชำระเงินต่าง ๆ ตัวการเป็นผู้เสียหายผู้ชำระเงินไม่เป็นผู้เสียหาย เช่น วัดตั้งจำเลยเป็นผู้เก็บเงินค่าเช่ามีการเอาเงินค่าเช่าไปวัดเป็นผู้เสียหายแต่ผู้ชำระเงินไม่เป็นผู้เสียหาย,ห้างหุ้นส่วนจำกัดเป็นนิติบุคคลต่างหาก การที่หุ้นส่วนผู้จัดการห้างหุ้นส่วนจำกัดเป็นผู้เสียหายหุ้นส่วนผู้จัดการไม่เป็นผู้เสียหาย การร้องทุกข์ต้องระบุว่าเกี่ยวข้องกับห้างอย่างไร,หุ้นส่วนผู้จัดการยักยอกทรัพย์ของห้างหุ้นส่วนจำกัด หุ้นส่วนคนใดคนหนึ่งเป็นผู้เสียหาย มอบอำนาจให้บุคคลอื่นร้องทุกข์แทนได้ ๑๒๕๐/๒๑(ป) เหตุผลเพราะม.๕(๓)บัญญัติให้ผู้จัดการหรือผู้แทนอื่นฟ้องคดีแทน ถ้าผู้จัดการกระทำความผิดเสียเองเป็นที่เห็นได้ชัดว่าผู้กระทำความผิดจะไม่ฟ้องตนเอง ดังนี้บรรดาหุ้นส่วนหรือผู้ถือหุ้นซึ่งมีประโยชน์ได้เสียร่วมกับนิติบุคคลย่อมได้รับความเสียหายถือว่าผู้ถือหุ้นเป็นผู้เสียหายมีสิทธิฟ้องคดีตามม.๒๘(๒)ประกอบ ม.๒(๔),มรดกผู้ตายย่อมตกแก่ทายาททันทีโดยผลของกฎหมาย ทายาทเป็นผู้เสียหายในความผิดฐานยักยอก,ผู้เช่าชื้อตายมีผู้ยักยอกหลังตาย ทายาทผู้เช่าชื้อเป็นผู้เสียหาย(แม้กรรมสิทธิ์ยังอยู่กับผู้ให้เช่าชื้อย่อมีสิทธิครอบครองและใช้ประโยชน์ และมีหน้าที่ส่งมอบทรัพย์คืนในสภาพที่เรียบร้อยแก้ผู้ให้เช่าชื้อในสภาพเรียบร้อยหากมีกรณีต้องคืน เมื่อบุตรของผู้เช่าชื้อถึงแก่กรรม สิทธิหน้าที่ดังกล่าวย่อมตกมายังทายาท ทายาทย่อมได้รับความเสียหาย) ๔.ความผิดฐาน ลักทรัพย์ ทำให้เสียทรัพย์ รับของโจร และบุกรุก เป็นการกระทำที่กระทบต่อกรรมสิทธิ์และสิทธิครอบครอง ดังนี้เจ้าของทรัพย์หรือผู้ครอบครองดูแลรักษาทรัพย์เป็นผู้เสียหายในความผิดดังกล่าวได้ ,คำว่าผู้เสียหายในความผิดฐานลักทรัพย์ไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ ในทรัพย์ที่ถูกลักไป บุคคลที่เป็นผู้ครอบครองทรัพย์ที่ถูกลักไปก็เป็นผู้เสียหายได้ ดังนั้นโจทก์เป็นผู้ขนส่งระหว่างการขนส่งสินค้ายังอยู่ในความครอบครองของผู้ขนส่ง ผู้ขนส่งย่อมได้รับความเสียหายเพราะมีหน้าที่ต้องส่งมอบสินค้าให้ครบจำนวนจึงเป็นผู้เสียหาย(๕๘๕๕/๕๐),ผู้เช่าเป็นผู้ครอบครองทรัพย์ที่เช่า เป็นผู้เสียหายในความผิดฐานบุกรุกแต่ผู้อาศัยจากผู้เช่าอีกทอดหนึ่งไม่เป็นผู้เสียหาย ๕.ความผิดฐานทำให้เสียทรัพย์ ได้แก่ เจ้าของทรัพย์ และผู้ครอบครองรักษาทรัพย์ ผู้ครอบครองรักษาทรัพย์จะต้องเป็นผู้ได้รับมอบหมายโดยตรงจากเจ้าของทรัพย์ ถ้าเพียงแต่อนุญาตให้พักอาศัยเท่านั้นโดยไม่ได้รับมอบหมายโดยตรงให้ครอบครอง ผู้ที่พักอาศัยอยู่ไม่ใช่ผู้เสียหาย -จำเลยมิได้มีเจตนาเล่นการพนัน แต่เป็นแผนการหรืออุบายอย่างหนึ่งที่สร้างเรื่องขึ้นเพื่อหลอกเอาเงิน ทั้งโจทก์ร่วมมิได้มีเจตนาไปเล่นการพนันแต่ได้มอบเงินเพื่อเข้าหุ้นเล่นการพนัน เป็นการตกหลุมพรางที่วางไว้ โจทก์ร่วมเป็นผู้เสียหายฐานฉ้อโกง ๑๓๓๕/๒๕๕๒,โจทก์ประกอบกิจการให้เช่าซื้อรถแท็กซี่ มีบุคคลเอารถมาเข้าร่วมโดยเจ้าของเดิมยังเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์และเป็นคู่สัญญาเช่าซื้อกำหนดชำระเป็นรายวันโดยให้โจทก์เก็บเงินให้ จำเลยรับไว้โดยทุจริตผิดยักยอก โจทก์เป็นผู้เสียหาย๔๘๒๓/๒๕๕๒,นายวงแชร์ยักยอกเช็คไปโดยไม่มอบให้แก่ลูกวงที่ประมูลได้ ผู้ประมูลได้เป็นผู้เสียหาย ๕๘๘๓/๒๕๕๒,ความผิดตาม ๑๕๗ เป็นบทบัญญัติที่ต้องการเอาโทษแก่เจ้าพนักงาน โดยปกติเป็นความผิดต่อรัฐ รัฐเท่านั้นเป็นผู้เสียหาย ยกเว้นตามบทบัญญัติตอนแรกคำว่าเพื่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้หนึ่งผู้ใดนั้นหมายความถึงเพื่อให้เกิดความเสียหายแก่เอกชนด้วย เช่น พรบ.วิชาชีพเวชกรรม หากเอกชนได้รับความเสียหายได้ต้องเป็นการเสียหายโดยตรงและต้องได้รับความเสียหายเป็นพิเศษจึงจะมีอำนาจฟ้อง ๗๐๓๐/๒๕๕๑, -กรณีรัฐเท่านั้นเป็นผู้เสียหาย ได้แก่พรบ.การธนาคารพานิชย์รัฐเท่านั้นเป็นผู้เสียหาย๖๒๔/๒๕๕๓,พรบ.จราจร ,พรบ.อาวุธปืน,เจ้าพนักงานยักยอกทรัพย์,ฐานทำลายพยานหลักฐาน,ตามพรก.กู้ยืมเงินอันเป็นการฉ้อโกงประชาชน พ.ศ.๒๕๒๗ ,ความผิดตามพรบ.ศุลกากร ,ความผิดตามป.อ.๑๕๘ ,ความผิดตามพรบ.อาหาร ,ความผิดตาม พรบ.ยาเสพติดให้โทษ ผลไม่ใช่เอกชนผู้เสียหายไม่มีอำนาจในการร้องทุกข์,ฟ้อง ,เข้าร่วมเป็นโจทก์ -กรณีไม่เป็นผู้เสียหาย ความรับผิดจากการใช้เช็ค ต้องเป็นผู้ทรงโดยชอบด้วยกฎหมายตามปพพ.๙๐๔ หมายถึงบุคคลที่มีตั๋วเงินไว้ในความครอบครอง โดยฐานเป็นผู้รับเงิน หรือผู้รับสลักหลัง และหากเป็นจ่ายให้ผู้ถือก็ถือว่าเป็นผู้ทรง แต่การที่ตัวแทนรับเองไม่ระบุว่าแทนนิติบุคคล นิติบุคคลไม่เป็นผู้เสียหาย ไม่มีอำนาจร้องทุกข์ -คำว่า “ผู้เสียหาย” ในความผิดฐานลักทรัพย์ไม่จำต้องเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในทรัพย์ที่ถูกลักไป บุคคลที่เป็นผู้ครอบครองทรัพย์ที่ถูกลักไป บุคคลที่เป็นผู้ครอบครองทรัพย์ที่ถูกลักไปก็เป็นผู้เสียหายได้ คดีนี้ได้ความว่า ลูกจ้างลักทรัพย์นายจ้างโดยเป็นการซื้อขายเด็ดขาดกรรมสิทธิ์โอน อาหารสัตว์ยังคงอยู่ในความครอบครองของนายจ้างนายจ้างย่อมได้รับความเสียหาย เนื่องจากนายจ้างมีหน้าที่ต้องส่งมอบอาหารสัตว์ให้ครบจำนวน ๕๘๕๕/๕๐ ที่มา/เขียนโดย นักกฎหมายในม่านหมอก