รายละเอียดเบื้องต้น

โครงสร้าง : การเขียนบรรยายคำฟ้องคดีแพ่งและคำขอท้ายฟ้อง
 เตรียมสอบวิชาว่าความภาคทฤษฎีรุ่นที่ 47 สอบวันอาทิตย์ที่ 19 กพ.60 ที่ ม.รามคำแหง หัวหมาก ประกาศผล 23 มีค. 60 
  คำฟ้องคดีแพ่งเป็นหัวใจสำคัญของวิชาว่าความ (คะแนนมากที่สุด 30 คะแนนขึ้นไป)
----------------

โครงสร้าง : การเขียนบรรยายคำฟ้องคดีแพ่งและคำขอท้ายคำฟ้อง
- หลักการเขียนให้ได้คะแนนหรือหลักการเขียนให้ศาลเข้าใจตัองยึดหลักกฎหมาย ป.วิ.พ.มาตรา 172 "ต้องมีสภาพข้อหา ข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหาและคำขอบังคับ" ดังต่อไปนี้
ข้อ1. บรรยายคู่ความหรือฐานะของคู่ความ (โจทก์/จำเลย)
- บุคคลธรรมดาไม่ต้องเขียนยกเว้นมีการมอบอำนาจ/ผู้แทนโดยชอบธรรม/ผู้พิทักษ์ทรัพย์/ผู้อนุบาลแล้วแต่กรณี)
- นิติบุคคลต้องเขียน (โจทก์/จำเลยเป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทจำกัด จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมายมีนาย..........เป็นกรรมการผู้มีอำนาจลงลายมือชื่อและประทับตราสำคัญของโจทก์/จำเลย กระทำการแทนโจทก์/จำเลยได้ มีวัตถุประสงค์ ... รายละเอียดปรากฎตามสำเนาหนังสือรับรองของสำนักทะเบียนหุ้นส่วนบริษัท กรุงเทพมหานคร กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ เอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข.............)
ข้อ 2. นิติสัมพันธ์ระหว่างโจทก์จำเลย (สภาพแห่งข้อหา)
ข้อ 3 บรรยายการโต้แย้งสิทธิตาม ป.วิ.พ.ม.55 (ข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหา)
ข้อ 4. บรรยายค่าเสียหายและดอกเบี้ย
- ถ้าเป็นเงินกู้คิดดอกเบี้ยด้วย (ก่อนฟ้อง/หลังฟ้องแล้วแต่ข้อเท็จจริง) 
- ถ้าเป็นละเมิด (ค่าเสียหาย,ค่าปลงศพ,ค่าขาดไร้อุปการะตั้งแต่วันละเมิด)
ข้อ 5. บอกกล่าวทวงถาม (โจทก์ได้มอบอำนาจให้ทนายความมีหนังสือบอกกล่าวทวงถามไปยังจำเลย จำเลยได้รับแล้วเพิกเฉย ปรากฎตามสำเนาหนังสือบอกกล่าวและใบตอบรับ เอกสารท้ายคำฟ้องหมายเลข------)
ข้อ 6. คำลงท้ายคดีแพ่ง (คดีนี้โจทก์ไม่มีทางอื่นใดที่จะบังคับคดีได้ จึงต้องนำคดีมาฟ้องต่อศาล เพื่อขอบารมีศาลเป็นที่พึ่งต่อไป)
ควรมิควรแล้วแต่จะโปรด
คำขอท้ายคำฟ้องคดีแพ่ง
1. ให้จำเลยชำระ (ค่าเสียหายตามเนื้อหาคำฟ้องข้อ 4)
2. ให้จำเลยชดใช้ค่าฤชาธรรมเนียมและค่าทนายความแทนโจทก์
------------------

หลักกฎหมาย
- ป.วิ.พ.มาตรา 172 ประกอบด้วย 55 และ 142
ป.วิ.พ.172
ภายใต้บังคับบทบัญญัติมาตรา ๕๗ ให้โจทก์เสนอข้อหาของตนโดยทำเป็นคำฟ้องเป็นหนังสือยื่นต่อศาลชั้นต้น 
คำฟ้องต้องแสดงโดยแจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหาของโจทก์และคำขอบังคับทั้งข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหาเช่นว่านั้น 
ให้ศาลตรวจคำฟ้องนั้นแล้วสั่งให้รับไว้ หรือให้ยกเสีย หรือให้คืนไป ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๘
ป.วิ.พ.55
เมื่อมีข้อโต้แย้งเกิดขึ้น เกี่ยวกับสิทธิหรือหน้าที่ของบุคคลใดตามกฎหมายแพ่ง หรือบุคคลใดจะต้องใช้สิทธิทางศาล บุคคลนั้นชอบที่จะเสนอคดีของตนต่อศาลส่วนแพ่งที่มีเขตอำนาจได้ ตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายแพ่งและประมวลกฎหมายนี้
ป.วิ.พ.142
คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลที่ชี้ขาดคดีต้องตัดสินตามข้อหาในคำฟ้องทุกข้อ แต่ห้ามมิให้พิพากษาหรือทำคำสั่งให้สิ่งใด ๆ เกินไปกว่าหรือนอกจากที่ปรากฏในคำฟ้อง เว้นแต่ 
(๑) ในคดีฟ้องเรียกอสังหาริมทรัพย์ ให้พึงเข้าใจว่าเป็นประเภทเดียวกับฟ้องขอให้ขับไล่จำเลย ถ้าศาลพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี เมื่อศาลเห็นสมควรศาลจะมีคำสั่งให้ขับไล่จำเลยก็ได้ คำสั่งเช่นว่านี้ให้ใช้บังคับตลอดถึงวงศ์ญาติทั้งหลายและบริวารของจำเลยที่อยู่บนอสังหาริมทรัพย์นั้น ซึ่งไม่สามารถแสดงอำนาจพิเศษให้ศาลเห็นได้ 
(๒) ในคดีที่โจทก์ฟ้องเรียกทรัพย์ใด ๆ เป็นของตนทั้งหมด แต่พิจาณาได้ความว่าโจทก์ควรได้แต่ส่วนแบ่ง เมื่อศาลเห็นสมควร ศาลจะพิพากษาให้โจทก์ได้รับแต่ส่วนแบ่งนั้นก็ได้ 
(๓) ในคดีที่โจทก์ฟ้องขอให้ชำระเงินพร้อมด้วยดอกเบี้ยจนถึงวันฟ้องเมื่อศาลเห็นสมควร ศาลจะพิพากษาให้จำเลยชำระดอกเบี้ยจนถึงวันที่ได้ชำระเสร็จตามคำพิพากษาก็ได้ 
(๔) ในคดีที่โจทก์ฟ้องเรียกค่าเช่าหรือค่าเสียหายอันต่อเนื่องคำนวณถึงวันฟ้องเมื่อศาลเห็นสมควร ศาลจะพิพากษาให้ชำระค่าเช่าและค่าเสียหายเช่นว่านี้จนถึงวันที่ได้ชำระเสร็จตามคำพิพากษาก็ได้ 
(๕) ในคดีที่อาจยกข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนขึ้นอ้างได้นั้น เมื่อศาลเห็นสมควร ศาลจะยกข้อเหล่านั้นขึ้นวินิจฉัยแล้วพิพากษาคดีไปก็ได้ 
(๖) ในคดีที่โจทก์ฟ้องขอให้ชำระเงินพร้อมด้วยดอกเบี้ยซึ่งมิได้มีข้อตกลงกำหนดอัตราดอกเบี้ยกันไว้ เมื่อศาลเห็นสมควรโดยคำนึงถึงเหตุสมควรและความสุจริตในการสู้ความหรือการดำเนินคดี ศาลจะพิพากษาให้จำเลยชำระดอกเบี้ยในอัตราที่สูงขึ้นกว่าที่โจทก์มีสิทธิได้รับตามกฎหมายแต่ไม่เกินร้อยละสิบห้าต่อปีนับตั้งแต่วันฟ้องหรือวันอื่นหลังจากนั้นก็ได้
-------------

ที่มา : ดร.ถวัลย์ รุยาพร : นายกสภาทนายความ : รวมคำบรรยายวิชาว่าความภาคทฤษฎีรุ่นที่ 47 เล่ม 1
ทนายความอุทัย ศรสำแดง : รวบรวม/เรียง พิมพ์