รายละเอียดเบื้องต้น

       เจ้าหนี้มีสิทธิร้องขอต่อศาลตั้งผู้จัดการมรดก ได้หรือไม่?

        คำพิพากษาฎีกาที่ ๑๖๙๕/๒๕๓๑ (ประชุมใหญ่) กองมรดกที่ไม่มีทายาทนั้น แม้มรดกจะตกทอดแก่แผ่นดินแผ่นดินก็ไม่ใช่ทายาท เจ้าหนี้ไม่อาจบังคับชําระหนี้จนกว่าจะได้ตั้งผู้จัดการมรดกขึ้น หากไม่มีผู้จัดการมรดกอยู่ตราบใดเจ้าหนี้ก็ไม่มีทางได้รับชําระหนี้เลย การที่เจ้าหนี้จะได้รับชําระหนี้จากกองมรดกขึ้นอยู่กับการที่กองมรดกมีผู้จัดการมรดก ในกรณีเช่นนี้ต้องถือว่าเจ้าหนี้เป็นผู้มีส่วนได้เสียและมีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลขอให้ตั้งผู้จัดการมรดกได้ตามมาตรา ๑๗๑๓

        คำพิพากษาฎีกาที่ ๕๐๐๘/๒๕๔๕ เจ้าหนี้กองมรดกที่จะเป็นผู้มีส่วนได้เสียและมีสิทธิร้องต่อศาลขอให้ตั้งผู้จัดการมรดกได้ตามมาตรา ๑๗๑๓ ต้องเป็นกรณีที่กองมรดกไม่มีทายาทและผู้จัดการมรดก เพราะหากไม่มีทายาทหรือผู้จัดการมรดกอยู่ตราบใด เจ้าหนี้ก็ไม่มีทางได้รับชําระหนี้เลย แต่เมื่อกองมรดกมีทายาทร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกแล้ว ก็มีตัวทายาทที่จะต้องรับผิดชําระหนี้จากกองมรดกให้แก่เจ้าหนี้ โดยผู้ร้องซึ่งเป็นภริยาชอบด้วยกฎหมายของผู้ตายได้ยื่นคำร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายแล้ว จึงมีผู้รับผิดชําระหนี้แก่เจ้าหนี้ก่อนการแบ่งปันทรัพย์มรดกให้แก่ทายาท ไม่กระทบถึงส่วนได้เสียของผู้คัดค้านซึ่งเป็นเจ้าหนี้กองมรดก ผู้คัดค้านจึงมิใช่ผู้มีส่วนได้เสีย ไม่มีสิทธิคัดค้านและขอให้ตั้งผู้คัดค้านเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตาย