รายละเอียดเบื้องต้น

         ฎีกา การบอกกล่าวจำนองชอบด้วยกฎหมายหรือไม่?

        ผู้รับจํานองมีหนังสือบอกกล่าวบังคับจํานองไปยังผู้จํานองโดยส่งไปที่ร้านค้าของผู้จํานอง แต่ผู้จํานองไม่ยอมรับหนังสือ ผู้รับจํานองจึงวางหนังสือต่อหน้าผู้จํานอง ถือว่าผู้จํานองได้รับหนังสือบอกกล่าวบังคับจํานองแล้ว (ฎีกาที่ ๓๑๔/๒๕๐๑)

         การบอกกล่าวบังคับจํานองโดยทําเป็นหนังสือส่งทางจดหมายลงทะเบียนตอบรับไปที่บ้านของลูกหนี้ ลูกหนี้อยู่ที่บ้านหลังนั้นแต่ไม่ยอมรับหนังสือ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เป็นการทวงถาม และบอกกล่าวชอบด้วยมาตรา ๗๒๘ แล้ว (ฎีกาที่ ๒๕๑/๒๕๒๓)

        บอกกล่าวบังคับจํานอง โดยทําเป็นหนังสือส่งทางจดหมายลงทะเบียนตอบรับตามตําบลที่อยู่บ้านของจําเลยซึ่งระบุ ไว้ในสัญญาจํานอง สามีจําเลยลงชื่อรับไว้ ถือว่าการบอกกล่าวบังคับจํานองชอบ (ฎีกาที่ ๒๒๗๔/๒๕๒๓)

         แม้ทางไปรษณีย์จะคืนหนังสือที่ส่งไปให้ผู้ค้ำประกันเนื่องจากผู้ค้ำประกัน ไม่ไปรับหนังสือภายในกําหนดก็ถือว่าผู้ค้ำประกันได้รับหนังสือบอกกล่าวโดยชอบแล้ว**** (ฎีกาที่ ๒๒๐/๒๕๖๒)

        เมื่อจําเลยผู้รับจํานองได้รับหนังสือบอกกล่าวแล้วมีหนังสือ แจ้งให้โจทก์ส่งหลักฐานการเป็นหนี้ให้แก่จําเลย โจทก์ไม่ส่งหลักฐานให้แต่นําคดีมาฟ้องเลย จําเลยต่อสู้ว่าโจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องเพราะไม่ยอมส่งหลักฐานการเป็นหนี้ให้จําเลย ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า โจทก์มีอํานาจฟ้องบังคับจํานองได้ เจ้าหนี้ไม่มีหน้าที่จะต้องส่งหลักฐานการเป็นหนี้ให้แก่ผู้จํานองหรือลูกหนี้ (ฎีกาที่ ๒๙๒๒/๒๕๓๐)

        โจทก์บอกกล่าวบังคับจํานองไปที่บ้านซึ่งเป็นภูมิลําเนาตามที่ปรากฏในสัญญาจํานอง แต่ไม่มีคนรับ โจทก์จึงบอกกล่าวโดยประกาศทางหนังสือพิมพ์ เป็นการบอกกล่าวบังคับจํานองที่ชอบ (ฎีกาที่ ๔๒๕๐/๒๕๓๖)

        พนักงานของสหกรณ์โจทก์ไปส่งหนังสือบอกกล่าวบังคับจํานองให้แก่จําเลยที่ ๒ และที่ ๓ ซึ่งเป็นผู้จํานอง แต่จําเลยดังกล่าวไม่ยอมรับ พนักงานโจทก์จึงได้ทําเป็นบันทึกไว้ ท้ายคําบอกกล่าวว่า จําเลยไม่ยอมรับ ผู้ส่งจึงได้วางหนังสือไว้ต่อหน้าผู้รับและต่อหน้าพยาน การบอกกล่าวบังคับจํานองชอบแล้ว (ฎีกาที่ ๓๓๗/๒๕๔๐)

         การบอกกล่าวบังคับจํานอง เป็นการแสดงเจตนาที่ต้องมีผู้รับการแสดงเจตนาซึ่งกฎหมายกําหนดคือ ผู้จํานอง ฉะนั้น เมื่อ ส. ผู้จํานองถึงแก่กรรมก่อนโจทก์มีหนังสือบอกกล่าว แม้จะมีผู้อื่นรับหนังสือนั้นไว้ ก็ถือไม่ได้ว่าเป็นการบอกกล่าวบังคับจํานองที่ชอบด้วยกฎหมาย (ฎีกาที่ ๕๕๕๓/๒๕๔๒)

        จําเลยที่ ๒ จํานองที่ดินเป็นประกันหนี้เงินกู้ที่จําเลยทั้งสองกู้เงินโจทก์ จําเลยที่ ๑ ไม่ได้ จํานองที่ดินกับโจทก์ โจทก์จะต้องบอกกล่าวบังคับจํานองแก่จําเลยที่ ๒ เท่านั้น หาจําต้องบอกกล่าวบังคับจํานองแก่จําเลยที่ ๑ ก่อนไม่ ดังนั้น แม้จําเลยที่ ๑ จะไม่ได้รับหนังสือบอกกล่าวบังคับจํานองจากโจทก์ก็ไม่มีผลอย่างใด (ฎีกาที่ ๘๔๔๓/๒๕๔๔)

         โจทก์ ผู้รับจํานองไม่ต้องระบุทรัพย์สินซึ่งจํานองไปในคําบอกกล่าวด้วย การที่หนังสือบอกกล่าว ระบุตัวเลขห้องชุดที่จํานองผิดพลาดอันเป็นเรื่องเล็กน้อย การบอกกล่าวบังคับจํานอง จึงชอบแล้ว (ฎีกาที่ ๔๖๒/๒๕๕๐)

        การที่ผู้รับจํานองยื่นคําขอรับชําระหนี้ก่อนเจ้าหนี้อื่น ตาม ป.วิ.พ. มาตรา ๒๘๙ มิใช่การฟ้องบังคับจํานอง ผู้รับจํานองจึงไม่ต้องบอกกล่าวบังคับจํานอง (ฎีกาที่ ๓๔๐๒/๒๕๕๑)

อ้างอิง :  ยืม ค้ำประกัน จำนอง จำนำ (อ.ปัญญา ถนอมรอด) สมัยที่74