รายละเอียดเบื้องต้น

    ตัวการซึ่งไม่เปิดเผยชื่อ ยอมให้ตัวแทนของตนทำการออกหน้า

        คําพิพากษาศาลฎีกาที่ ๓๓๖/๒๕๖๓ (น่าสนใจ*) ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๗๙๘ เป็นบทบังคับเพื่อความสมบูรณ์ของสัญญาที่ตัวแทนกระทำต่อบุคคลภายนอก มิได้ใช้บังคับสำหรับข้อพิพาทระหว่างตัวการกับตัวแทนด้วยกันเอง ตามสัญญาตัวแทนซึ่งแยกต่างหากจากสัญญาซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ที่ทำกับผู้ขายซึ่งเป็นบุคคลภายนอก ข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหาตามฟ้องเป็นเรื่องที่โจทก์อ้างว่าจําเลยที่ ๑ ผิดสัญญาตัวแทน กรณีไม่ตกอยู่ในบังคับของบทกฎหมายดังกล่าว

        ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๘๐๖ ถ้าตัวการซึ่งไม่เปิดเผยชื่อผู้ใดได้ยอมให้ตัวแทนของตนทำการออกหน้าเป็นตัวการ ตัวการซึ่งไม่เปิดเผยชื่อผู้นั้น หาอาจจะทำให้เสื่อมเสียถึงสิทธิของบุคคลภายนอกอันเขามีต่อตัวแทน และเขาขวนขวาย ได้มาแต่ก่อนที่รู้ว่าเป็นตัวแทนนั้นได้ไม่ โจทก์มิได้รู้เห็นยินยอมให้จําเลยที่ ๑ นําที่ดินพิพาทโฉนดไปทำสัญญาขายฝากกับจําเลยที่ ๒ จึงไม่อยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายดังกล่าว เมื่อจําเลยที่ ๑ ไม่ใช่เจ้าของกรรมสิทธิ์ในที่ดิน จําเลยที่ ๑ ไม่มีสิทธินําที่ดินไปจดทะเบียนขายฝากกับจําเลยที่ ๓ โดยโจทก์ไม่รู้เห็นยินยอม ประกอบกับจําเลยที่ ๓ รับซื้อฝากที่ดินไว้โดยไม่สุจริต โจทก์มีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนสัญญาขายฝาก การขยายระยะเวลาการขายฝาก และการจดทะเบียนปลดเงื่อนไขการไถ่จากการขายฝากที่ดินพิพาทระหว่างจําเลยที่ ๑ กับที่ ๓ ได้ โดยไม่จําต้องรอฟังผลในคดีอาญา ที่โจทก์ฟ้องจําเลยที่ ๑ และที่ ๒ ฐานยักยอก