รายละเอียดเบื้องต้น

        สัญญาก่อสร้างอาคาร เป็นสัญญาทางแพ่ง หรือ สัญญาทางปกครอง?

          สัญญาที่ทําให้บริการสาธารณะบรรลุผล ต่างจากที่อาจารย์วรพจน์เห็นว่าเป็นสัญญาทางปกครองโดยสภาพ แต่คณะกรรมการวินิจฉัยชี้ขาดเรียกว่าสัญญาที่ให้จัดทําบริการสาธารณะบรรลุผล***

        เงื่อนไขสําคัญ คือ วัตถุของสัญญาจะต้องเป็นสาระสําคัญของการจัดทําบริการสาธารณะ เช่น สัญญาก่อสร้างทั้งหลาย โดยจ้างบริษัทรับเหมาก่อสร้าง อาคารที่ทําการของกระทรวง ทบวง กรม หรือโรงพยาบาล จะเห็นว่าแม้ตัวอาคารผู้ป่วย จะเป็นสาระสําคัญของการรักษาพยาบาล แต่หลังจากผู้รับเหมาสร้างอาคารเสร็จ ก็มิได้มาทําการรักษาพยาบาลผู้ป่วย ไม่ได้มาร่วมในการจัดทําบริการสาธารณะ  ฉะนั้น จึงไม่ใช่สัญญาให้จัดทําบริการสาธารณะ หรือ

        มหาวิทยาลัยจ้างผู้รับเหมามาก่อสร้างอาคารเรียน ผู้รับเหมาก่อสร้างเสร็จก็ไม่ได้มาสอนหนังสือ เพราะฉะนั้น ผู้รับเหมาไม่ได้มาจัดทําบริการสาธารณะ แต่อาคารเรียนเป็นสาระสําคัญของการเรียนการสอน เป็นสาระสําคัญของการจัดทําบริการสาธารณะ คณะกรรมการวินิจฉัยชี้ขาดจึงวินิจฉัยว่า เป็นสัญญาที่ทําให้ บริการสาธารณะบรรลุผล เพราะวัตถุของสัญญาเป็นสาระสําคัญของการจัดทําบริการสาธารณะ

        ตัวอย่าง กองทัพเรือทําสัญญาก่อสร้างหลักเทียบเรือ การก่อสร้างอาคาร สําหรับการก่อสร้างมิได้มีแต่เฉพาะสัญญารับเหมาก่อสร้างอย่างเดียวจะมีสัญญาข้างเคียง ที่เกี่ยวข้องอีกหลายสัญญา การสร้างตึกหลังหนึ่งอาจต้องมีสัญญาจ้างออกแบบ

         ฉะนั้น สัญญาจ้างออกแบบก็เป็นสัญญาที่ทําให้บริการสาธารณะบรรลุผลเช่นเดียวกัน เมื่อออกแบบเสร็จมีผู้รับเหมาก่อสร้างมาก่อสร้าง สัญญารับเหมาก่อสร้าง ก็เป็นสัญญาที่ทําให้บริการสาธารณะบรรลุผล ระหว่างก่อสร้างต้องจ้างวิศวกรคุมงานก่อสร้าง สัญญาจ้างวิศวกรคุมงานก่อสร้างก็เป็นสัญญาข้างเคียง คือเป็นสัญญาที่ทําให้บริการสาธารณะบรรลุผล สัญญาจ้างซ่อมแซม สร้างเสร็จแล้วใช้ไปต้องซ่อมแซม ก็เป็นสัญญาที่ทําให้บริการสาธารณะบรรลุผล

         แต่สัญญาก่อสร้างอาคารไม่ใช่จะเป็นสัญญาทางปกครองทั้งหมด เช่น สัญญาจ้างก่อสร้างอาคารบ้านพักนายทหาร กรรมการวินิจฉัยชี้ขาดตัดสิน ว่าเป็นสัญญาทางแพ่ง เพราะบ้านพักนายทหารมันไม่ใช่บริการสาธารณะแต่เป็นเพียง สวัสดิการ เป็นสัญญาทางแพ่ง

         กรณีโรงพยาบาล สัญญาสร้างตึกผู้ป่วยเป็นสัญญาทางปกครอง

        สัญญาสร้างหอพักพยาบาลเป็นสัญญาทางแพ่ง

         แต่ถ้าสัญญาเดียวกันสร้าง ทั้งตึกผู้ป่วยกับหอพักพยาบาลก็น่าจะเป็นสัญญาทางปกครองด้วยกัน

อ้างอิง กฎหมายปกครอง (ศอ.ดร.จิรนิติ หะวานนท์) เนติฯ สมัยที่ ๗๔