รายละเอียดเบื้องต้น

สรุปข้อสอบอัยการผู้ช่วย วิชากฎหมายอาญา ปี 2557 ข้อ 2 มีรายละเอียดแยกตามสนามสอบดังนี้ 

1. ข้อสอบสนามเล็ก (2557) ข้อ 2

ประเด็นหลัก: การป้องกันเกินสมควรแก่เหตุ และความรับผิดในผลของการกระทำโดยพลาด

• ข้อเท็จจริง: นายดำใช้ปืนยิงใส่กลุ่มวัยรุ่น 3 คนที่วิ่งไล่ทำร้ายนายแดง (เพื่อนของตน) ในระยะใกล้ กระสุนนัดหนึ่งถูกนายเหลืองบาดเจ็บ และอีกนัดหนึ่งไปถูกล้อรถจักรยานยนต์ของนางส้มที่ขับตามมา (ซึ่งนายดำไม่เห็น) ทำให้นางส้มรถล้มศีรษะกระแทกพื้นเสียชีวิต
• ธงคำตอบ:
  • การป้องกัน: การที่กลุ่มวัยรุ่นวิ่งไล่แดงถือเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึง ดำมีสิทธิยิงขู่เพื่อช่วยแดงได้ แต่การใช้ปืนยิงใส่กลุ่มคนที่มีเพียงไม้ ถือเป็นการป้องกันเกินสมควรแก่เหตุ
  • ความผิดต่อกลุ่มวัยรุ่น: นายดำมีความผิดฐานพยายามฆ่าผู้อื่นโดยป้องกันเกินสมควรแก่เหตุ (มาตรา 288 ประกอบมาตรา 80 และมาตรา 69) และฐานพกพาอาวุธปืนไปในเมืองหรือทางสาธารณะโดยไม่มีเหตุสมควร (มาตรา 371)
  • ความผิดต่อนางส้ม (ผลโดยพลาด): แม้นายดำไม่เห็นนางส้มและไม่มีเจตนาฆ่า แต่เมื่อผลของการเจตนาฆ่ากลุ่มวัยรุ่นไปเกิดแก่นางส้มโดยพลาดไป นายดำจึงมีความผิดฐานฆ่าผู้อื่นโดยป้องกันเกินสมควรแก่เหตุ (มาตรา 288 ประกอบมาตรา 60 และมาตรา 69)
  • นายแดง: ไม่มีความผิดฐานเป็นตัวการ ผู้ใช้ หรือผู้สนับสนุน เพราะเป็นการร้องขอความช่วยเหลือขณะตกอยู่ในภาวะอันตราย

2. ข้อสอบสนามใหญ่ (2557) ข้อ 2

ประเด็นหลัก: ความผิดฐานลักทรัพย์พระพุทธรูป และความรับผิดของผู้ใช้ (Hirer/Instigator)

• ข้อเท็จจริง: นายณรงค์เสนอเงิน 500,000 บาทให้นายเสวไปลักพระพุทธรูปในห้องทำงานของนายสมศักดิ์ (ประธาน อบต.) ต่อมานายเสวชวนนายจำนองเข้าไปลักพระพุทธรูปในเวลากลางคืนโดยใช้รถจักรยานยนต์หลบหนี ระหว่างนั้นนายณรงค์ผ่านมาเห็นนายวุฒิ (ยาม) จึงเข้าไปทำร้ายร่างกายด้วยไม้เบสบอลเพราะโกรธแค้นส่วนตัว
• ธงคำตอบ:
  • นายเสวและนายจำนอง: มีความผิดฐานร่วมกันลักทรัพย์ในเวลากลางคืน ในสถานที่ราชการ โดยใช้ยานพาหนะ (มาตรา 335 (1), (7), (8) และ 336 ทวิ) และฐานร่วมกันบุกรุกในเวลากลางคืน (มาตรา 364, 365 (2), (3))
  • สถานะของทรัพย์: แม้พระพุทธรูปจะเป็นทรัพย์ส่วนตัวของนายสมศักดิ์ แต่เมื่อนำมาตั้งไว้ให้ประชาชนสักการะ ถือว่าเป็นพระพุทธรูปที่เป็นที่สักการะบูชาของประชาชน (มาตรา 335 ทวิ)
  • นายณรงค์:
    • มีความผิดฐานเป็นผู้ใช้ให้ผู้อื่นกระทำความผิด (มาตรา 84) โดยต้องรับโทษเสมือนเป็นตัวการในความผิดฐานลักทรัพย์ข้างต้น
    • ในส่วนที่ทำร้ายเท่ายาม นายณรงค์มีความผิดฐานทำร้ายร่างกาย (มาตรา 391) เพียงผู้เดียว เนื่องจากเป็นเรื่องส่วนตัว ไม่เกี่ยวกับแผนการลักทรัพย์

สรุปภาพรวม: ข้อสอบทั้งสองสนามเน้นการปรับบทกฎหมายเรื่องเจตนาและผลของการกระทำ (การป้องกันเกินกว่าเหตุ/การกระทำโดยพลาด) และลักษณะเฉพาะของทรัพย์ (พระพุทธรูปที่บูชา) รวมถึงขอบเขตความรับผิดของตัวการและผู้ใช้ครับ