รายละเอียดเบื้องต้น

วิชาพระธรรมนูญศาลยุติธรรม (สนามใหญ่)

      ข้อ 4.
           พนักงานอัยการเป็นโจทก์ฟ้องจำเลยต่อศาลแขวงขอให้ลงโทษจำเลยฐานลักทรัพย์ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 334 ซึ่งมีอัตราโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี และปรับไม่เกิน 6,000 บาท กับขอให้ศาลพิพากษากักกันจำเลยด้วย เนื่องจากจำเลยเป็นผู้กระทำผิดติดนิสัย นายโท ผู้พิพากษานายเดียวนั่งพิจารณาคดี จำเลยให้การรับสารภาพตามฟ้อง นายโท พิพากษาลงโทษจำคุกจำเลยฐานลักทรัพย์ 1 ปี รับสารภาพลดโทษลงกึ่งหนึ่ง คงจำคุก 6 เดือน และให้กักกันจำเลยไว้มีกำหนด 5 ปี แต่นายเอกผู้พิพากษาหัวหน้าศาลแขวงซึ่งไม่ได้นั่งพิจารณาได้ร่วมตรวจสำนวนและไม่เห็นพ้องด้วยกับคำพิพากษา โดยเห็นว่าควรลงโทษจำคุกจำเลย 1 ปี จึงทำความเห็นแย้งไว้ นายโทได้อ่านคำพิพากษาและความเห็นแย้งให้จำเลยฟัง
           ดังนี้ คำพิพากษาดังกล่าวชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เพราะเหตุใด

ธงคำตอบ
           นายโทผู้พิพากษานายเดียวมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีนี้ได้ เพราะ เป็นคดีอาญาซึ่งมีอัตราโทษอย่างสูงที่กฎหมายกำหนดไว้ให้จำคุกไม่เกินสามปีและปรับไม่เกินหกพันบาท ทั้งกำหนดโทษที่นายโทลงโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของผู้พิพากษานายเดียวในศาลแขวง จึงชอบด้วยพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 15, 22 (5)
           ส่วนการกักกัน แม้นายโทให้กักกันจำเลยมีกำหนด 5 ปี นายโทผู้พิพากษานายเดียวมีอำนาจพิพากษาให้กักกันได้ เพราะการกักกันไม่ใช่โทษทางอาญา แต่เป็นเพียงวิธีการเพื่อความปลอดภัย
           นายเอกเป็นผู้พิพากษาหัวหน้าศาล แม้ไม่ได้นั่งพิจารณาก็สามารถตรวจสำนวนและพิพากษาได้หากไม่เห็นด้วยกับคำพิพากษา ย่อมมีอำนาจทำความเห็นแย้งได้ตามพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 10 และโทษที่นายโทพิพากษาให้จำคุก 6 เดือน และกักกันจำเลยไว้ 5 ปีนั้น เป็นผลร้ายแก่จำเลยน้อยกว่าโทษจำคุก 1 ปี ที่นายเอกกำหนดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 184 พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแขวงและวิธีพิจารณาความอาญาในศาลแขวง มาตรา 4
           ดังนี้ คำพิพากษาในคดีนี้ชอบด้วยพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 10,15,22 (5) ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 184