รายละเอียดเบื้องต้น

วิชากฎหมายแพ่ง (สนามใหญ่)
 วันอาทิตย์ ที่ 11 ธันวาคม 2548

ข้อ 10 
           ผู้ตายมีบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายสามคน คือ นายดำ นายแดง และนายขาว หลังจากผู้ตายถึงแก่ความตายแล้ว นายชมพูได้เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตาย แต่นายชมพูได้ยักยอกทรัพย์มรดกไปใช้ส่วนตัว นายดำ นายแดงและนายขาวจึงปรึกษาหารือทำบันทึกข้อตกลงกันในรายงานประจำวันเกี่ยวกับคดีต่อหน้าพนักงานสอบสวนมีข้อความชัดแจ้งว่า นายดำและนายแดงขอสละกรรมสิทธิ์ในทรัพย์มรดกให้แก่นายขาวและยอมให้นายขาวเป็นผู้ดำเนินการเกี่ยวกับทรัพย์มรดกแต่เพียงผู้เดียว และลงชื่อไว้ หลังจากนั้นนายขาวได้ร้องขอต่อศาลให้ถอดถอนนายชมพูออกจากการเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายตามคำร้องขอของนายขาว คดีถึงที่สุด หลังจากนั้นนายดำยื่นคำร้องขอต่อศาลให้มีคำสั่งตั้งนายแดงเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตาย นายขาวยื่นคำร้องคัดค้าน
           ดังนี้ ให้วินิจฉัยว่านายดำมีสิทธิยื่นคำร้องขอต่อศาลให้ตั้งนายแดงเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายได้หรือไม่ เพราะเหตุใด
           
 ธงคำตอบ
           บันทึกข้อตกลงกันในรายงานประจำวันเกี่ยวกับคดีที่นายดำและนายแดงฝ่ายหนึ่ง กับนายขาวอีกฝ่ายหนึ่งซึ่งทำกันต่อหน้าพนักงานสอบสวนมีข้อความชัดแจ้งว่า นายดำและนายแดงขอสละกรรมสิทธิ์ในทรัพย์มรดกให้แก่นายขาว และยอมให้นายขาวเป็นผู้ดำเนินการเกี่ยวกับทรัพย์สินแต่เพียงผู้เดียวนั้น เป็นการเจาะจงให้ทรัพย์มรดกส่วนของตนตกให้แก่ทายาทคนใดคนหนึ่ง จึงไม่ใช่เป็นการสละมรดก ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1612
           แต่อย่างไรก็ดี แม้ข้อตกลงระหว่างนายดำและนายแดงฝ่ายหนึ่ง กับนายขาวอีกฝ่ายหนึ่ง จะไม่ใช่หนังสือสละมรดกตามกฎหมาย แต่ก็มีลักษณะเป็นสัญญาแบ่งปันทรัพย์มรดก เมื่อคู่สัญญาทั้งสองฝ่ายลงลายมือชื่อในหนังสือดังกล่าวแล้ว ย่อมผูกพันคู่สัญญาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1750 วรรคสอง ประกอบ มาตรา 852
           ดังนั้น เมื่อนายดำไม่ใช่ทายาทผู้มีสิทธิได้รับทรัพย์มรดกหรือผู้มีส่วนได้เสียในทรัพย์มรดก จึงไม่มีสิทธิยื่นคำร้องขอต่อศาลให้ตั้งนายแดงเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตาย เพราะผลของการทำสัญญาทำให้นายดำและนายแดงหมดสิทธิตามที่แสดงเจตนาไว้ในสัญญา ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 852 และมาตรา 1713