รายละเอียดเบื้องต้น

ฎีกาเด่น เน้นทุกสนามสอบ* วิชา กฎหมายล้มละลาย (ฟื้นฟูกิจการ) อ.วิชา มหาคุณ (ภาคปกติ) เนติฯ สมัยที่ 71

 คำพิพากษาฎีกาที่ 3794/2560 ในคดีฟื้นฟูกิจการ ศาลมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้และมีคำสั่งเห็นชอบด้วยแผนของลูกหนี้แล้ว การฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้ไม่อาจเป็นผลสำเร็จตามแผนได้ และศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้เด็ดขาด สิทธิของเจ้าหนี้และลูกหนี้ภายหลังจากนั้นต้องเป็นไปตาม พ.ร.บ.ล้มละลายฯมาตรา 90/78 โดยในส่วนของเจ้าหนี้ ผลของคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ลูกหนี้เด็ดขาด ทำให้เจ้าหนี้ที่มีสิทธิได้รับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการกลับคืนสู่สถานะตามที่เป็นอยู่เดิม เว้นแต่สภาพแห่งหนี้ในขณะนั้นจะไม่เปิดช่องให้กระทำได้ และผลของคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้เด็ดขาดไม่มีผลกระทบถึงการใดที่ได้กระทำไปโดยสุจริตและเป็นไปตามแผนแล้วก่อนศาลมีคำสั่ง เมื่อเจ้าหนี้ได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ไว้ในการฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้แล้ว เจ้าหนี้จำต้องกลับคืนสู่สถานะตามที่เป็นอยู่เดิม คือ ต้องคำนวณยอดหนี้ของเจ้าหนี้ตามมูลหนี้เดิม เพียงแต่หากเจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้ตามแผนในระหว่างฟื้นฟูกิจการไปเพียงใดก็มีผลทำให้ยอดหนี้ของเจ้าหนี้ลดลงไปเพียงนั้น เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้ตามแผนฟื้นฟูกิจการด้วยการแปลงหนี้เป็นทุน ศาลล้มละลายกลางชอบที่จะมีคำสั่งอนุญาตให้เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้ในคดีนี้ตามมูลหนี้ของเจ้าหนี้เดิม โดยหักจำนวนเงินตามมูลค่าหุ้นที่เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการ

คำพิพากษาฎีกาที่ 5671-5672/2560 หลังจากศาลล้มละลายกลางมีคำสั่งเห็นชอบด้วยแผนแล้ว ลูกหนี้ใช้เวลาในการดำเนินการตามแผนฟื้นฟูกิจการมาครบ 5 ปี แต่ยังไม่สามารถดำเนินการตามแผนอันเป็นสาระสำคัญได้สำเร็จคงมีการชำระหนี้ตามแผนบางส่วนและศาลล้มละลายกลางเห็นสมควรให้ลูกหนี้ล้มละลาย จึงมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้เด็ดขาดตามมาตรา 90/70 วรรคสอง กรณีจึงต้องพิจารณาว่า การที่เจ้าหนี้หรือผู้คัดค้านที่ 2 ได้รับชำระหนี้ไปตามที่แผนฟื้นฟูกิจการกำหนดไว้นั้น เป็นการได้รับชำระหนี้โดยมีสิทธิหรือไม่ ทั้งมาตรา 90/78 บัญญัติว่า “คำสั่งของศาลที่ให้พิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้เด็ดขาดตามความใน...มาตรา 90/70 ไม่กระทบถึงการใดที่ได้กระทบโดยสุจริตและเป็นไปตามแผนแล้วก่อนศาลมีคำสั่งเช่นว่านั้น และมีผลให้หนี้ที่เจ้าหนี้มีสิทธิได้รับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการกลับคืนสู้สถานะดังที่เป็นอยู่เดิม” เช่นนี้ หากเจ้าหนี้หรือผู้คัดค้านที่ 2 มีสิทธิได้รับชำระหนี้และได้รับชำระหนี้ไปบางส่วนแล้วหนี้ย่อมระงับไปในส่วนที่ได้รับ จึงต้องพิจารณาถึงจำนวนหนี้ที่เจ้าหนี้มีสิทธิได้รับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการตามมาตรา 90/32 และการรับโอนสิทธิในการขอรับชำระหนี้ของผู้คัดค้านที่ 2 เมื่อผู้ร้องทั้งสองอุทธรณ์คำสั่งศาลล้มละลายกลางเกี่ยวกับการที่ผู้คัดค้านที่ 2 ขอเข้าสวมสิทธิเป็นเจ้าหนี้แทนเจ้าหนี้รายที่ 6 ถึงที่ 8 เจ้าหนี้รายที่ 15 เจ้าหนี้รายที่ 16 เจ้าหนี้รายที่ 19 เจ้าหนี้รายที่ 40 และเจ้าหนี้รายที่ 41 ตามคำขอรับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการ อันเป็นการที่ผู้คัดค้านที่ 2 เข้ามาสืบสิทธิต่อเนื่องจากเจ้าหนี้ดังกล่าว ศาลฎีกาจึงต้องพิจารณาอุทธรณ์ของผู้ร้องทั้งสองต่อไป ไม่อาจจำหน่ายคดีจากสารบบความ เพราะลูกหนี้ถูกศาลพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด ตามมาตรา 90/70 วรรคสอง แผนฟื้นฟูกิจการเป็นข้อตกลงร่วมกันระหว่างเจ้าหนี้กับลูกหนี้ในเรื่องเกี่ยวกับหนี้สินและวิธีการจัดการของลูกหนี้ตามมาตรา 90/42 ซึ่งรายการในแผนตามมาตรา 90/42(6) กำหนดให้มีวิธีปฏิบัติในการโอนสิทธิเรียกร้อง ทั้งแผนฟื้นฟูกิจการคดีนี้ได้กำหนดรายละเอียดขั้นตอนและวิธีการในกรณีการโอนสิทธิเรียกร้องหรือการโอนหนี้เอาไว้ด้วย สิทธิเรียกร้องในการได้รับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการโดยสภาพแล้วย่อมเป็นสิทธิที่สามารถโอนกันได้เช่นสิทธิเรียกร้องอื่นๆ ตาม ป.พ.พ.มาตรา 303 วรรคหนึ่ง  เมื่อศาลมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้และตั้งผู้ทำแผน อำนาจหน้าที่ในการจัดการกิจการและทรัพย์สินของลูกหนี้ย่อมตกแก่ผู้ทำแผน และเมื่อศาลมีคำสั่งเห็นชอบด้วยแผนแล้ว บรรดาสิทธิและหน้าที่ของผู้ทำแผนย่อมตกแก่ผู้บริหารแผนตามมาตรา 90/25 และมาตรา 90/59 ตามลำดับ ผู้บริหารแผนย่อมมีอำนาจในการจัดการกิจการและทรัพย์สินของลูกหนี้ การที่ผู้คัดค้านที่ 2 ได้บอกกล่าวแจ้งการโอนสิทธิเรียกร้องให้ผู้บริหารแผนซึ่งเป็นผู้มีอำนาจในการจัดการกิจการและทรัพย์สินของลูกหนี้ทราบ จึงเป็นการดำเนินการตามขั้นตอนที่แผนฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้กำหนดไว้แล้ว